Comfortabel op de IC

Patiënten die op een Intensive Care (IC) verblijven, hebben een grote kans op pijn en delier. Om die risico’s te beperken, hebben de IC-hoofden uit de regio’s Zwolle en Enschede hun krachten gebundeld. Op hun verzoek hebben regionale IC-verpleegkundigen het zogeheten comfortprotocol ontwikkeld. Dit raamwerk biedt IC-professionals praktische handvatten bij het signaleren, behandelen en de preventie van pijn en delier. ‘Als regio hebben we het initiatief genomen om dit thema proactief op te pakken, hoe mooi is dat?’, reageert Marco Jong, projectleider en unithoofd IC van de Ziekenhuisgroep Twente (ZGT).

De aandacht voor pijn en delier op de IC is niet nieuw. Zo is vroege herkenning en behandeling van pijn één van de VMS-thema’s. Ook beroepsverenigingen (zoals de NVIC) vragen hier voortdurend aandacht voor. ‘Dat is logisch, want pijn beïnvloedt het genezingsproces. Een patiënt heeft alle energie nodig voor zijn herstel’, benadrukt Marco. Behalve pijn kampen IC-patiënten ook vaak met agitatie, acute verwardheid (delier) en slaapproblemen. ‘Daarom is besloten dit thema breder te trekken en te kiezen voor een comfortprotocol.’

Draagvlak
Marco’s collega’s binnen het IC-hoofdenoverleg toonden zich meteen enthousiast. ‘Het thema pijn en delier speelt op elke IC’, weet de projectleider. Het opstellen van het protocol lieten de IC-hoofden bewust over aan de IC-verpleegkundigen. ‘Zij zijn de inhoudsdeskundigen bij uitstek én je hebt hen nodig om draagvlak te creëren.’

‘De chemie was heel bijzonder’

Best practice
Op aangeven van de IC-hoofden werd een werkgroep geformeerd, bestaande uit enthousiaste IC-verpleegkundigen uit de gehele regio. Dit gezelschap, ondersteund door Lia de Waard, kreeg een duidelijke opdracht: ontwikkel een best practice die voor alle regioziekenhuizen bruikbaar is.

Chemie
Deze kartrekkers besloten het wiel niet opnieuw uit te vinden. ‘In Gelre Apeldoorn werken we al langer PAD-protocol (pijn, agitatie, delirium en slaap), dit is aangevuld met input vanuit het Radboudumc’, vertelt Bea Riekerk, IC-verpleegkundige en lid van de werkgroep.
Marco heeft de drie overlegsessies van deze werkgroep als zeer positief ervaren. ‘De energie en chemie die daar ontstond, was heel bijzonder.’

Verweven
Het resultaat is het comfortprotocol, waarin de onderdelen pijn, delier, agitatie en slaap nauw met elkaar zijn verweven. De essentie is dat deze vier aspecten regelmatig worden gescreend en waar nodig gericht worden behandeld. Het streven is optimaal comfort: een pijnvrije, coöperatieve, deliriumvrije en uitgeruste patiënt.

Training op maat
De werkgroep adviseert om de invoering van dit protocol te combineren met een PAD-training op maat. ‘Daar zijn in ZGT Almelo goede resultaten mee behaald’, vertelt Bea, die deze trainingen mede verzorgde. Verder pleit de werkgroep voor het proactief beschrijven van medicamenteuze behandeling door intensivisten én alle non-farmacologische maatregelen. ‘Op basis daarvan kunnen verpleegkundigen de IC-patiënt optimaal comfort bieden.’

Meerwaarde
Het sleutelwoord binnen het IC-hoofdenoverleg is vertrouwen, vertelt Marco. ‘We beschouwen elkaar niet als concurrenten, maar als sparringpartners. Door samen op te trekken, kennis te delen en elkaar kritisch te bevragen, versterken we de regionale IC-zorg in de volle breedte. Daar wordt de patiënt letterlijk beter van.’

Rust regeert op IC Almelo

Op de Intensive Care van Ziekenhuisgroep Twente (ZGT) zijn grote stappen gezet om het risico op pijn, agitatie en delier te verkleinen. Dat is deels te danken aan de volledig verbouwde IC, maar ook het nieuwe comfortprotocol speelt een rol. ‘We hebben meer structuur aangebracht in de screening en behandeling van deze kwetsbare patiëntencategorie’, vertelt Kelly Kokhuis, IC-verpleegkundige in ZGT Almelo.

Kelly en collega Wilco Kuilder waren nauw betrokken bij de totstandkoming van het comfortprotocol. Binnen de ‘comfortwerkgroep’ stelden zij een raamwerk op, dat door de regionale IC-hoofden is omarmd. ‘Nu is het zaak om dit protocol binnen de deelnemende ziekenhuizen uit te rollen.’

Goed op weg
ZGT Almelo is goed op weg met die implementatie. ‘In elke dienst worden IC-patiënten standaard gescreend op pijn, agitatie en delier, zo nodig gevolgd door een interventie’, vertelt Kelly. Zij verwacht dat de intensivisten begin 2018 een standaard medicatieoverzicht presenteren. ‘Daarmee kunnen wij het comfort van de patiënt – binnen de grenzen van het protocol – snel en gericht verbeteren.’

Wilco Kuilder en Kelly Kokhuis, IC-verpleegkundigen ZGT Almelo

Rust
Ook de verbouwing van de Almelose Intensive Care werpt zijn vruchten af. De voormalige IC-zaal heeft plaatsgemaakt voor eenpersoonskamers met een modern lichtsysteem dat het dagnachtritme nabootst. Verder zijn kunstmatige geluiden zo veel mogelijk uit de patiëntenkamers verbannen. ‘Het sleutelwoord is rust’, verzekert Wilco.

Kwetsbaar
Sindsdien ervaren patiënten meer rust en comfort, maar tegelijkertijd tempert Kelly te hoge verwachtingen. ‘IC-patiënten worden steeds ouder en kwetsbaarder, dus je kunt agitatie en delier nooit helemaal voorkomen. Wat we wél kunnen, is hun verblijf op de IC zo comfortabel mogelijk maken. Daar willen wij graag ons steentje aan bijdragen.’

Delen

© 2015 Netwerk Acute Zorg   |   Webdesign: Webton.nl